ESF-project

ESF-PROJECT MANTELZORGVRIENDELIJK PERSONEELSBELEID

Doelstelling project

Deze website werd ontwikkeld door het Kennispunt Mantelzorg, de onderzoeksgroep van de bacheloropleiding Verpleegkunde van de Hogeschool West-Vlaanderen (Howest) in het kader van het ESF-project ‘Mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid’. Dit project liep van maart 2013 tot maart 2015 met Herlinde Dely als promotor en Céline Baele, Kaat Cornelis en Sarah Janssens als projectmedewerkers. Het ESF-Agentschap daagt organisaties uit acties op te zetten die het functioneren van de arbeidsmarkt duurzaam verbeteren. Dat doet het met zowel Europese als Vlaamse middelen. Het Agentschap verwerft en deelt kennis zodat het kan bijdragen tot de oplossingen van vandaag en morgen. Het ESF komt tot dit resultaat door een voortdurende samenwerking met partners. Meer info op www.esf-agentschap.be.

Het doel van dit project is het faciliteren en ondersteunen van de afstemming tussen werk en mantelzorg bij werkende mantelzorgers. Een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid draagt bij tot een organisatiecultuur waarbinnen werknemers met mantelzorgtaken over voldoende mogelijkheden beschikken om de combinatie van betaald werk met vaak zeer intensieve zorgtaken vol te houden.

We spreken van een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid wanneer

  • De organisatie een visie heeft op het vlak van mantelzorgvriendelijk ondernemen;
  • Er een cultuur is van openheid, vertrouwen en bespreekbaarheid omtrent het thema mantelzorg;
  • Er maatregelen beschikbaar zijn voor mantelzorgers en/of er sprake is van maatwerk voor individuele mantelzorgers.

Kennispunt Mantelzorg

Het Kennispunt Mantelzorg van de Hogeschool West-Vlaanderen ontstond vanuit een jarenlange intense samenwerking tussen de opleiding verpleegkunde, mantelzorgers en professionele hulpverleners. Het nauwe contact dat opgebouwd werd tijdens verschillende studentenprojecten rond mantelzorg legde enkele noden bij de mantelzorgers bloot. Een tweejarige praktijkgerichte onderzoekslijn bood de mogelijkheid om deze knelpunten systematisch in kaart te brengen. Meer info op www.kennispuntmantelzorg.be


Traject

Het traject werd gelopen in samenwerking met drie partnerorganisaties:

  

Op basis van het traject in de partnerorganisaties werd deze website met tools ontwikkeld, die door organisaties gebruikt kan worden om zelfstandig aan de slag te gaan. [Lees meer over het projectverloop en het traject in de partnerorganisaties].



Waarderende benadering (Appreciative Inquiry)

Doorheen het piloottraject en de volledige ontwikkelingsfase van dit product vormde de waarderende benadering (Appreciative Inquiry of AI) het centrale uitgangspunt. AI is één van de meest succesvolle benaderingen om verandering te creëren binnen een organisatie: van onderuit, toekomstgericht en met een positieve insteek, met een focus op (reeds aanwezige) sterktes in plaats van problemen en beperkingen.

Eén van de kernelementen is het stellen van een positieve vraag als uitgangspunt voor organisatieverandering. Voor mantelzorgvriendelijk ondernemen kan dit er zo uit zien: Hoe kunnen we als organisatie op een verantwoorde manier omgaan met onze werknemers die mantelzorger zijn? Hoe kunnen we als organisatie inspelen op de maatschappelijke tendens van het combinatiescenario werk en mantelzorg? (Een minder positief alternatief zou zijn: hoe kunnen we het ziekteverzuim bij mantelzorgers door een moeilijke combinatie tussen werk en zorg terugdringen?

De waarderende benadering is geen probleembenadering maar een perspectiefbenadering. Een probleembenadering richt zich op het in kaart brengen van het probleem en de oorzaken, om tot oplossingen en acties te komen. Een perspectiefbenadering gaat uit van bestaande sterktes en mogelijkheden, vernieuwt wat nodig is en zoekt naar wat mensen willen. (Masselink & Ijbema, 2011). Vanuit deze insteek is het absoluut interessant om bij het personeel na te vragen wat zij zien onder een mantelzorgvriendelijk beleid, wat hun wensen zijn, en of zij interessante ideeën hebben.Uit sterke verhalen uit de praktijk valt veel te leren, en vanuit deze waarderende insteek gingen we doorheen het piloottraject in de partnerorganisaties op zoek naar de bestaande krachtbronnen binnen de organisatie omtrent de combinatie van werk en zorg. Dit door middel van focusgroepen en overlegmomenten met verschillende actoren uit de betrokken partnerorganisaties: werknemers (mantelzorgers, ex-mantelzorgers en werknemers zonder zorgtaken), leidinggevenden, directie en management. Het product van dit project is dus ontstaan vanuit een cocreatief proces tussen de leden van de onderzoeksgroep Kennispunt Mantelzorg, de leden van de klankbordgroep, en werkende mantelzorgers en medewerkers, leidinggevenden, directie en management van de partnerorganisaties.

Meer lezen over Appreciative Inquiry?

Barrett, F., Fry, R., Wittockx, H. (2010). Appreciative Inquiry. Het basiswerk. Lannoo Campus

Masschelink, R., Ijbema, J. (2011). Het waarderend werkboek. Appreciative Inquiry in de praktijk. Gelling Publishing


Met dank aan

De vele mantelzorgers die hun verhalen met ons deelden

De bezielers van het project: Kurt Debaere en Herlinde Dely

GVO-groep:  Tomas Lambrecht (Operationeel Manager GVO-groep), Bernard Bruggeman (Algemeen Directeur GVO-groep), Johan Himpe (directeur Sint-Vincentius Kortrijk), Eveline Breye, en Mieke Marijsse (zorgcoördinatoren Sint-Vincentius Kortrijk), Linus Vanlaere, de directeurs en zorgcoördinatoren van de verschillende voorzieningen, de leidinggevenden en medewerkers.

Landelijke Thuiszorg vzw/Ons: Hilde Weckhuysen (stafmedewerker Ons Zorgnetwerk), Anne Dedry (Directeur ZorgSaam en Ons Zorgnetwerk), Gaby Trompet (Directeur Personeel ONS), Elsemarie Van de Wauwer (Manager Personeel en Organisatie Landelijke Thuiszorg), Els De Boer (Coach personeel eerstelijn), Griet D'Heer, Lieve Belmans, Pascale Baelemans, Kristin Meersschaert (ZorgSaam), de leidinggevenden en medewerkers.

Vanden Broele Group:  Tom Vanden Broele (CEO), Anouk Van de Meulebroecke, Bram Van Impe (COO Vanden Broele Productions), Roos Taillieu (COO Novado), Lionel Borra (COO Cayman Communication Agency),  de leidinggevenden en medewerkers.

De leden van de klankbordgroep (in alfabetische volgorde): Beyers Sophie (coördinator Steunpunt Mantelzorg Socialistische Mutualiteiten), Claes Erna (trainer-adviseur Fenrir Consult), De Cubber Geert (lector bedrijfsmanagement Howest), Debusschere Franky (Ziekenzorg CM), Deslyper Luc (Preventieadviseur Stad Brugge), Janssens Nele (sTimul), Leenaert Nick (Talent Director Unilin), Lefevere Jo (lector Arteveldehogeschool, JL Consulting), Missault Bram (HR-medewerker Stad Brugge), Moons Dirk (Studiedienst Vlaamse Regering), Van de Bourry Els (Stafmedewerker Bond Moyson-Zorg), Vanden Bussche Dominiek (HR-adviseur Dienst Personeel en HR, Howest), Vanderhaeghe Stephan (SERV), Vanderleyden Lieve (Studiedienst Vlaamse Regering), Verhaeghe Kristien (projectontwikkelaar EAD/diversiteitsconsulent RESOC-SERR)

De collega's van Howest (in alfabetische volgorde): Lode De Geyter, Piet Grymonprez, Isabel Uitdebroeck, Lefebvre Luc (lector bedrijfsmanagement), Verhalle Luc (directeur Personeel en HR), Peter Vanloo, Bart Strubbe, de collega's van het team Verpleegkunde, de dienst Onderzoek van Howest.

Andere waardevolle bijdragen (in alfabetische volgorde): Bourdeaud'hui Ria (SERV), Brussel Maudy (Palet Welzijn), Coucke Trees (sTimul), D'Hooghe Nele (FOD WASO), Jelle D'Hulster (Aerypton bvba), Hermans Kristien (KULeuven Magenta), Holtzer Lon (Zorgambassadeur Vlaanderen), Hufkens Mark (Flanders Bike), Lonti Joëlle (Triodos Bank), prof. dr. Martens Hilda (UHasselt), Missiaen Claude (Flanders Synergy), Morren Marjolein, Rys Liselot, De Lathouwer Koenraad, Kiezenberg Kitty (mantelzorgmakelaar, Nederland), Quintens Johan (RVA), Seghers Noor (KULeuven Magenta), Samyn Bernard (Waak BW vzw), Thys An (ISW Limits),Van de Plas Corien (mantelzorgmakelaar, Nederland), Vannieuwenhuyse Tim (Waak BW vzw), Verbakel Toon (personeelsmanager Van der Graft Accountants, Nederland),  prof. dr. Wittockx Herman (associate professor strategic leadership)

RESOC-SERR Brugge, Trefpunt Zorg, Flanders Care, Eurocarers, VOKA Health Community